تبلیغات
علوم گیاهی - آلاله (Rununculaceae)

آلاله (Rununculaceae)

پنجشنبه 6 بهمن 1390 05:24 ب.ظ

نویسنده : عسکر اله قلی
تیره آلاله (Rununculaceae) شامل 32 جنس و تقریبا 1200 گونه است که 250 گونه آن فقط به جنس آلاله و 170 گونه به جنس کله‌ماتیس تعلق دارند. تیره آلاله در واقع یکی از تیره‌های بزرگ نهاندانگان است و گیاهان آن بیشتر در نواحی معتدل و سرد و یا در نقاط کوهستانی نیمکره شمالی می‌رویند. تعدادی از گونه‌های این تیره در آسیا ، آسیا- اروپا ، اروپا و آمریکا انتشار دارند. همه آنها کم و بیش گونه‌های مجاور و نزدیک هم هستند و اصالت ساختار گل در گونه‌های قاره‌های ذکر شده حاکی از پیوند و خویشاوندی آنهاست. در ایران نیز تیره آلاله گونه‌های متعددی دارد. (15 جنس و بیش از 127 گونه)



تصویر

اختصاصات عمومی

اختصاصات دستگاه رویشی

آلاله‌ها بطور کلی گیاهانی علفی ،‌ بندرت درختچه‌ای ، بالا رونده و دارای دمبرگهای پیچنده و پیچکی هستند مانند کله‌ماتیس. این گیاهان غالبا مانند تک‌لپه‌ایها به علت دارا بودن اندامهای زیرزمینی متورم ، نظیر سوخ ، غده ، ریزوم و ریشه‌های متورم ، پایا و چندساله‌اند. برگها ، جز در کله‌ماتیس‌ها که برگهای متقابل دارند ، معمولا منفرد و متناوب بوده و غالبا دارای نیام رشد یافته و پهنکهایی به اشکال متفاوت‌اند.

اختصاصات دستگاه زایشی

گلها گاهی منفرد یا انتهایی هستند ویا به صورت گل آذینهای مختلف ، مانند گرزن (خربق) ، خوشه (آکونیتوم) و خوشه گرزن با شاخه های بسیار (تالیکتروم) مجتمع‌اند. تیره آلاله در حالت کلی بی‌گلبرگ است، از این‌رو چگونگی پیدایش جام و تغییرشکل پرچمها به صورت گلبرگ در آنها اهمیت فراوان دارد.

اختصاصات طایفه‌های مختلف

طایفه کله ماتیده

این طایفه شامل دو جنس آتراژن و کله‌ماتیس است. جنس کله‌ماتیس در جهان بیش از 170 گونه دارد. در ایران نیز چند گونه از آن در دامنه‌های البرز و بخش شمالی ایران می‌رویند. کله‌ماتیس‌ها درختچه‌هایی بالارونده‌اند و با پیچش دمبرگها به صورت پیچک به تکیه‌گاه خود می‌چسبند. آرایش برگهای کله‌ماتیس ، برخلاف همه آلالگان ، متقابل و پهنک آن مرکب شانه‌ای است. گلها معمولا مجتمع و به صورت خوشه گرزن‌هایی در محل پیوستگی دمبرگ به ساقه ظاهر می‌شوند و گاهی نیز تک‌جنس و دوپایه‌اند.



تصویر

طایفه آنمونه

این طایفه شامل گونه‌های علفی است و غالبا به علت داشتن ریزوم پایا هستند. برگها در گیاهان این طایفه یا مانند آنمون‌ها عمیقا پنجه‌ای هستند و یا نظیر تالیکتروم مرکب شانه‌ای و چند بار تقسیم شده‌اند. اساس ساختار گل ، با وجود شباهت به کله‌ماتیس‌ها ، به نحوی است که غالبا قطعات آن نظیر جنس آنمون نظم سه پر دارند و در زیر هر گل گریبانی از برگ وجود دارد که ممکن است فاصله آن از گل زیاد و یا چون کاسبرگ واقعی کاملا در زیر گل قرار داشته باشد. جنسهای اصلی این طایفه عبارت‌اند از آنمون و تالیکتروم.

طایفه آلاله

گل در این طایفه نسبت به دو طایفه قبلی کاملا متفاوت است، زیرا اولا پنج پر است و ثانیا گلپوش مضاعف دارد و جام رنگین آنها به رنگهای زرد ، سرخ یا سفید کاملا از کاسبرگ سبزرنگ متمایز است. نافه شامل پرچمهای فراوانی است که به صورت مارپیچهای متعدد روی نهنج قرار دارند. مادگی نیز متشکل از برچه‌های آزاد و فراوانی است که روی نهنجی برجسته و رشد یافته قرار دارند.

هر برچه به هنگام رسیدن فندقه‌ای را تشکیل می‌دهد. گلبرگها در بخش پایین خود دارای یکچاله نوشجایی واقعی هستند. تعداد قطعات گل و بویژه گلبرگها در این گروه کاملا مشخص نیست و ممکن است بیش از 5 قطعه باشند، ولی همیشه کمتر از تعداد پرچمهای واقع بر یک مارپیچ‌اند.

طایفه خربق

در واقع از مهمترین تقسیمات این تیره است، شامل جنسهای اصلی نظیر: کالتا ، ایزوپیروم ، سیاه دانه ، خربق (هله‌بوروس) ، کوپتیس ، ترولیوس ، دلفینیوم ، کونسولیدا ، آکونیتوم است. همه این جنسها گیاهانی علفی یکساله یا پایا هستند.

طایفه گل صدتومانی

این طایفه ، که شامل جنسهای پئونیا و هیدراستیس است، با طایفه خربق گروه طبیعی مشخصی را تشکیل می‌دهند که مادگی آنها شامل برچه‌های کم با تخمکهای فراوان‌اند.

کاربرد گیاهان تیره آلاله

بسیاری از گیاهان این تیره ، مانند کله‌ماتیس ، آنمون ، آدونیس ، آکونیتوم ، تاج‌الملوک ، زبان در قفا و پئونیا به عنوان گلهای زینتی در باغچه‌ها کاشته می‌شوند و گونه‌ها و واریته‌های زیادی از آنها به صورت پرورش یافته وجود دارند. در این تیره هیچ گونه‌ای دارای مصرف خوراکی یا صنعتی نیست و تقریبا همگی به علت دارا بودن گلوکوزیدها و آلکالوئیدها کم و بیش سعی هستند. از سایر مواد محتوی در آنها اطلاعات کافی دردست نیست.

بعضی از گونه‌ها از نظر پزشکی اهمیت فراوان دارند. مثلا آکونیتوم دارای آکونیتین و هیدراستیس حاوی بربرین و هیدراستین است. البته سایر گونه‌ها نیز الکالوئیدهای گوناگونی دارند که برخی از آنها در پزشکی و همچنین در ساختن حشره‌کشها مورد استفاده قرار می‌گیرند. بعضی از آلالگان مانند کله‌ماتیس ، فیکاریا ، هله‌بوروس (خربق) و پئونیا از گذشته‌های دور در طب سنتی و عطاری شناخته شده‌اند.

Ranunculaceae - Buttercup Family
Contents English Names Index

Ranunculaceae, the Buttercup family, is a large family, globally, it consists of around 1,800 species in about 50 genera. The family occurs throughout the world, but is most abundant in temperate and cool regions of the northern and southern hemispheres. Ranunculus is Latin for "a little frog", the name applied by Pliny the Elder (23-79 A.D.) to a group of plants in this family that grows where frogs abound.
It's not an economically important family. The commercially available species are almost all ornamentals. Some genera are important as poisonous plants. The poisonous properties of Aconitum and Delphinium are well known, particularly to those in involved with cattle. Many, possibly most, other genera contain poisonous species. The compounds involved vary but include alkaloids (in Aconitum and Delphinium), protoanemonin (in Anemone, Clematis, and Ranunculus), and cardiac glycosides (in Helleborus). A drink of Aconitum tea was the lethal drug used for giving the death penalty in ancient times.
Almost all members of the Ranunculaceae are herbaceous, but most species of Clematis are woody vines. The leaves are usually basal or alternate, but are opposite in Clematis. The leaves are usually without stipules, but stipules are present in Thalictrum, Caltha, and
Ranunculus.
The flowers are usually radially symmetric and bisexual, but Delphinium and Aconitum are bilaterally symmetric and Thalictrum has unisexual flowers. When both sepals and petals are present, there are usually 5, but sometimes 4, and sometimes no petals, but brightly colored sepals. The petals may have spurs that run between the sepals (as with columbines), or only some petals with spurs that run into the sepals (as in delphiniums).
The flowers have numerous stamens, and either many pistils that develop into single-seed fruit or a few separate pistils that develop into many-seeded fruits. Fruits are either pods (follicles), seed-like (achenes), or berries.

Guide to Identify Presented Genera and Species of the Buttercup Family
FLOWERS WITH 5 YELLOW OR WHITE PETALS
Ranunculus - Buttercups
Herbs of various height, erect or creeping, on dry to wet ground or in water.
Flowers yellow with mostly 5 showy petals and 5 smaller sepals.
Leaves basal and alternate, simple or divided into narrow segments.
FLOWERS WITH 5 PETALS AND 5 SPURS
Aquilegia flavescens - Yellow Columbine
Plants usually 20-70 cm tall, freely branched. Open sites, foothills to alpine.
Flowers showy, nodding. Sepals 5, spreading. Petals 5, with slender spurs.
Leaves mainly basal, divided in 3's, long-stalked. Leaflets mostly round.
FLOWERS WITH SHOWY PETAL-LIKE SEPALS, VARIOUS COLORS
Anemone parviflora - Northern Anemone
Slender plants of various height. Mostly on dry sites, all elevations.
Flowers white, showy, 1-3 on long stalks, with 5 large, petal-looking sepals.
Basal leaves long-stalked, palmately divided into sections. Some stem leaves.
Caltha leptosepala - Marsh Marigold
Low, alpine plant with fleshy, leafless stems, 5-10 cm tall. Wet, open sites.
Flowers white, solitary, 2-4 cm wide with 5-15 petal-looking sepals.
Leaves basal, oblong to heart-shaped, thick, waxy, long-stalked, wavy edges.
Clematis
Mostly woody vines, up to 5 m high. Open to shaded sites, moist to dry.
Flowers blue or white with 4 or more sepals, usually spreading.
Leaves opposite, compound, with stalked, lance-shaped leaflets.
Pulsatilla patens - Pasqueflower
Silky-hairy plants. Moist to dry, open sites, montane-subalpine.
Flowers solitary with white or blue sepals, usually 6. Stamens bright yellow.
Basal and stem leaves long-stalked, finely divided in 3's.
Trollius laxus - Globeflower
Hairless herb, 10-40 cm tall. Moist to wet, open sites, montane-alpine.
Flowers white-creamy, 2-4 cm wide, solitary, with 5-9 petal-looking sepals.
Leaves palmately divided into 5 toothed segments, membranous lobes at base.
OTHER FLOWERS WITHOUT PETALS
Thalictrum - Meadow Rue
Mono- or bisexual plants, branching. Usually at moist sites, foothills-montane.
Flowers greenish or whitish, in branches. Numerous stamens hanging down.
Leaves alternate, thin, repeatedly divided in 3's. Leaflets round, slender-stalked.
FLOWERS ASYMMETRICAL, BLUE, IN TALL CLUSTERS
Delphinium occidentale - Tall Mountain Larkspur
Poisonous plants, with numerous blue flowers in tall, narrow clusters.
Flowers have 2 pairs of small petals and 5 large sepals, 1 extending to a spur.
Leaves are basal and alternate, palmately cut into several narrow leaflets.
FLOWERS WHITE, SMALL, IN DENSE BALL-LIKE CLUSTERS
Actaea rubra - Baneberry
Branched plant, leafy, growing several red, glossy berries in the fall.
Flowers small, white, with slender petals, in dense, rounded clusters.
Leaves alternate, few, 2-3 times divided in 3's. Segments toothed and lobed.
Alphabetical listing with links to presented species of the Buttercup family:
Scientific Name English Name Swedish Name

Actaea
Anemone
Aquilegia
Caltha
Clematis
Delphinium
Pulsatilla
Ranunculus
Thalictrum
Trollius
Baneberry
Anemone
Columbine
Marigold
Clematis
Larkspur
Pasque Flower
Buttercup
Meadow Rue
Globe Flower
Trolldruvor
Sippor
-
Aklejor
-
Kabblekor
-
Klematisar
-
-
-
Storriddarsporrar
-
Backsippor
Smörblommor
Rutor
-
Smörbollar
-




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -